Burgerjury
Uit Participatiewiki
Tekst overgenomen uit: Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).
Inhoud |
Participatieniveau = adviseren + meebeslissen
Omschrijving
Een burgerjury is samengesteld uit 12 à 20 toevallig geselecteerde burgers. In de eerste plaats worden zij door experts (‘getuigen’) geïnformeerd over een belanghebbende beleidsproblematiek (‘bewijsmateriaal’), waarbij de juryleden de mogelijkheid hebben om vragen te stellen. Vervolgens vinden er overlegmomenten plaats waarin de verschillende standpunten van de leden besproken worden. Indien wenselijk kunnen er diverse rondes worden gehouden van informatie-uitwisseling, het stellen van bijkomende vragen en onderling overleg. Het eindresultaat is een rapport met beargumenteerde aanbevelingen dat aan de initiatiefnemende beleidsmakers wordt overhandigd. Zij mogen hier enkel na expliciete motivering van afwijken. Het volledige proces neemt doorgaans 4 à 5 dagen in beslag.
Sterke punten
- Deze techniek is toepasbaar voor diverse uiteenlopende topics, waaronder economische, sociale, politieke en milieuaangelegenheden.
- Er wordt engagement gevraagd van de beleidsmakers om de aanbevelingen ernstig in overweging te nemen.
- Intensieve betrokkenheid van een kleine groep burgers/medewerker bij het beleid.
- De bevraging van experts en de bekendmaking van de resultaten gebeuren in openbaarheid, zodat alle geïnteresseerde burgers/medewerker er deel van kunnen uitmaken.
- Dit instrument is erg geschikt om een beleidstopic in de diepte te analyseren.
- Er wordt beargumenteerde beleidsinput geleverd door een goed geïnformeerd publiek.
- Indien de burgerjury een soort afspiegeling of doorsnede vormt van de samenleving, kan het publiek zich ermee identificeren. Hierdoor wordt draagvlak gecreëerd voor hun ‘beslissingen’.
- De methode biedt een transparant participatieproces, waardoor het als onafhankelijk en geloofwaardig wordt aanzien.
Zwakke punten
- De voorbereiding vergt veel tijd en energie (bv. formulering van relevante vragen of dilemma’s binnen het beleidsdomein, rekrutering van juryleden, experts en moderator, agendabepaling, inschakelen van media, beslissing over eventuele vergoeding, praktische regelingen, enz.)
- Er worden maar weinig burgers/medewerker actief betrokken bij het beleidsproces.
- De kwaliteit van het resultaat hangt af van de inzet en toewijding van de juryleden.
- Door de kleine omvang kan een burgerjury niet representatief zijn voor de bevolking. Het risico bestaat dus dat hun ‘beslissingen’ niet gedragen worden door het brede publiek. Toch vormt een burgerjury – door de gevarieerde samenstelling – een soort afspiegeling van de bevolking
- Het is voor de jury niet altijd eenvoudig om tot een unaniem besluit te komen, maar dit is ook niet steeds vereist.
- Een burgerjury is tijdsintensief voor juryleden en experts.
- Het is een erg dure participatietechniek.
- Er is geen garantie dat de aanbevelingen werkelijk invloed zullen uitoefenen op de uiteindelijke besluitvorming.
- Groepsprocessen kunnen een belangrijke rol spelen bij burgerjury’s. Bepaalde juryleden zijn vaak dominanter dan anderen.
Tips bij gebruik
- Deze techniek is erg bruikbaar wanneer één of meerdere alternatieve oplossingsmogelijkheden geselecteerd moeten worden, als er een afweging moet gebeuren van verschillende belangen, als de beleidscase zich in één of meerdere duidelijk geformuleerde dilemma’s laat vangen of als men controversiële thema’s wil behandelen.
- De burgerjury moet qua samenstelling een soort afspiegeling zijn van de samenleving en vormt in die zin een soort ‘microkosmos’ van de populatie.
- Zorg voor een goede follow-up bij afloop van het participatieproject: persconferentie, evaluatie door deelnemers en initiatiefnemers, finaal rapport en bekendmaking van de belangrijkste resultaten aan het brede publiek.
- De juryleden moeten beschikken over de nodige communicatieve (bv. onderhandeling, conflicthantering) en redactionele vaardigheden.
- Zorg ervoor dat de ‘getuigen’ nagenoeg alle mogelijke perspectieven van het beleidsprobleem aan bod laten komen, zodat de juryleden een zo volledig mogelijk beeld krijgen van het topic.
- De moderator is een getrainde facilitator. Hij/zij beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich een groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer 'Inspirerend faciliteren van participatie'.
- Omdat een burgerjury doorgaans veel media-aandacht krijgt, moet er een strategie bepaald worden over hoe men hiermee om zal gaan.
- Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.
Bereik
De burgerjury bestaat uit 12 à 20 toevallig geselecteerde gewone burgers. Het brede publiek wordt betrokken bij de bekendmaking van de resultaten.
Kostprijs
Het is een erg duur instrument. Er moet budget voorzien worden voor:
- Vergoeding van juryleden, moderator en getuigen (experts)
- Reiskostenvergoeding voor juryleden, moderator en getuigen
- Geschikte accommodatie
- Maaltijden
- Rekrutering van deelnemers
- Publiciteit en promotie rond het initiatief