Burgerpanel - Internetpanel
Uit Participatiewiki
Tekst overgenomen uit: Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).
Inhoud |
Participatieniveau = consulteren + adiviseren
Omschrijving
Een burgerpanel bestaat uit een grote aselect samengestelde groep burgers (1000 à 3000 deelnemers), waarbij men zoveel mogelijk representativiteit nastreeft qua geslacht, leeftijd, etniciteit en opleidingsniveau. De deelnemers maken deel uit van een relatief permanent forum dat gedurende 2 à 4 jaar op geregelde tijdstippen (minimum 3 maal per jaar) geraadpleegd wordt over een grote variëteit aan beleidsmaatregelen. De consultatie gebeurt doorgaans via telefonische of postenquêtes, maar men kan de leden ook uitnodigen om deel te nemen aan andere participatie-initiatieven zoals een burgerjury, een ‘deliberative poll’ of een consensusconferentie. Bij de enquête is het echter niet de bedoeling om burgers te laten antwoorden op duidelijk afgelijnde vragen met gesloten antwoordcategorieën en zo een momentopname te maken van hun opvattingen. Men tracht de deelnemers daarentegen te laten nadenken over hun ervaringen en prioriteiten, zodat men vanuit dat perspectief suggesties en aanbevelingen kan doen met betrekking tot een bepaalde beleidsproblematiek. Er is dus een veel grotere betrokkenheid dan bij gewone surveys. Naarmate het gewicht van de input in de besluitvorming toeneemt, spreekt men eerder van adviseren in plaats van consulteren. Een variant hierop is het internetpanel. Dit is een gelijkaardige methodiek, maar aangezien deze via het internet verloopt kan men kan de frequentie verhogen (bv. één keer per maand). De gegevens kunnen immers sneller verzameld en geanalyseerd worden. Het is dan wel belangrijk om ook hier de representativiteit van de deelnemersgroep te garanderen. Dit is echter niet eenvoudig omwille van de digitale kloof.
Sterke punten
- Burgerpanels of internetpanels kunnen een belangrijke bron van informatie zijn voor beleidsmakers, die niet steeds op de hoogte zijn van wat er leeft onder de bevolking.
- De resultaten zijn representatief voor de totale populatie.
- Burgerpanels kunnen gebruikt worden als klankbord om na te gaan of er draagvlak is voor bepaalde nieuwe ideeën.
- Mogelijkheid om houdingen, kennis, gedragingen, noden en behoeften van de bevolking vast te stellen en eventuele veranderingen doorheen de tijd na te gaan.
- Mogelijke toename van publieke steun voor beslissingen.
- Deze techniek staat open voor een grote en brede groep burgers, waaronder ook minderheidsgroepen.
- Men kan de opvattingen van verschillende groepen in de samenleving onderling vergelijken.
- Continuïteit in de deelname kan een stimulans zijn voor publiek engagement.
Zwakke punten
- Het is niet altijd eenvoudig om voldoende gemotiveerde leden te vinden.
- Het risico bestaat dat panelleden hun interesse voor deelname verliezen.
- Uitval van deelnemers vóór het verstrijken van de termijn zorgt voor een daling van de representativiteit. Vervanging door anderen is dan een optie.
- De voorbereiding is erg tijdsintensief.
- De databank van persoonlijke gegevens van deelnemers (bv. adressen) moet voortdurend geüpdatet worden.
- Door de participatie te beperken tot het invullen van vragenlijsten worden burgers niet echt actief betrokken bij het beleidsproces.
- Door langdurige deelname kunnen er leereffecten optreden bij de panelleden, wat afbreuk doet aan de representativiteit.
Tips bij gebruik
- Het is niet de bedoeling dat burgerpanels beslissingen nemen. Hun feedback kan wel interessant zijn om beleidsmakers beter te informeren met het oog op besluitvorming en die topics te bepalen waarvoor verder onderzoek nodig is. Wanneer de resultaten zichtbaar worden meegenomen in de politieke beraadslagingen kan dit voor de deelnemers wel een ‘symbolische betaling’ of erkenning zijn.
- Let op dat er bij de panelleden geen participatiemoeheid ontstaat door een overdaad aan consultatie.
- Zorg ervoor dat de topics interessant en gewichtig genoeg zijn om de belangstelling van de leden te blijven wekken.
- Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.
Bereik
Grote aselect samengestelde groep burgers (1000 à 3000), die een zekere representativiteit heeft naar de bevolking of een specifiek deel ervan.
Kostprijs
De kostprijs is vrij hoog (bv. telefonische enquêtes). In vergelijking met gewone surveys spaart men nochtans aanzienlijke kosten, omdat men geen middelen moet inzetten om bij elke bevraging telkens opnieuw een steekproef uit de bevolking te trekken. Als men een internetpanel gebruikt, dalen de kosten drastisch.