Fishbowl discussie
Uit Participatiewiki
Tekst overgenomen uit: Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).
Inhoud |
Participatieniveau = consulteren
Omschrijving
Een Fishbowl discussie is een techniek om het brede publiek te laten participeren aan beleidsvorming betreffende een complexe of controversiële problematiek. De leden van een klein panel – met 3 à 5 personen die enkele specifieke standpunten vertegenwoordigen – geven gedurende enkele minuten elk een uiteenzetting van hun visie op de behandelde beleidskwestie. Dit gebeurt in een figuurlijke ‘visbokaal’, wat wil zeggen dat de overige deelnemers zich rond het panel bevinden en de presentaties beluisteren. Na de uiteenzetting krijgt het panel de kans om nog een twintigtal minuten onderling te debatteren over de kwestie, waarna de overige participanten de ‘visbokaal’ kunnen binnenstappen om hun persoonlijke opvattingen toe te lichten. Die verschillende perspectieven worden nadien in kleine discussiegroepen (8 à 10 personen per groep) – met in elke groep één lid van het panel – meer in de diepte geanalyseerd. Elke groep richt zich op één specifiek standpunt waarover men een rapport samenstelt met de belangrijkste pro’s en contra’s. Tenslotte wordt de kwestie in haar geheel besproken en tracht men te komen tot enkele conclusies of aanbevelingen.
Sterke punten
- Deze participatiemethode kan het begripsvermogen van de bevolking betreffende een beleidskwestie doen toenemen. Door de toelichting van de mogelijke standpunten en het daaropvolgende debat kan de burger/medewerker wellicht meer begrip opbrengen voor de diverse perspectieven en wordt de complexiteit van het issue duidelijk.
- De deelnemers krijgen meestal het gevoel dat ze een inbreng hebben gehad in het beleidsdebat. Zelfs al heeft men het eigen standpunt niet persoonlijk toegelicht, toch voelt men zich betrokken als andere deelnemers argumenten aanhalen die men zelf onderschrijft. Op die manier groeit het besef van ‘eigenaarschap’ van het beleid.
- Het is een transparante participatietechniek.
- De discussies kunnen leiden tot creatieve oplossingen.
Zwakke punten
Voor sommige personen is deze vorm van participatie bedreigend, omdat men moet spreken in een groep die ‘langs alle kanten bekeken wordt’ (fishbowl).
Tips bij gebruik
- Zorg dat in de presentaties zoveel mogelijk verschillende standpunten worden toegelicht.
- Publiciteit is een must.
- De moderator is een getrainde facilitator. Hij/zij beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich een groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer 'Inspirerend faciliteren van participatie'.
- Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.
Bereik
Dit is een techniek die gericht is op het brede publiek. De panelgroep is klein (3 à 5 personen) en moet zorgvuldig worden samengesteld. De andere deelnemers zijn bij voorkeur personen uit diverse subgroepen van de bevolking met verschillende opvattingen en belangen.
Kostprijs
De kostprijs van een Fishbowl discussie is relatief laag. Men moet zorgen voor een geschikte locatie, technische apparatuur voor de presentaties en een getrainde moderator.