Inzagerecht
Uit Participatiewiki
In principe zijn alle overheidsdocumenten openbaar. Het principe werd midden jaren ’90 opgenomen in de grondwet (art. 32) en garandeert de passieve openbaarheid. Dit betekent dat de burger, die op de hoogte is van het bestaan van bepaalde documenten deze kan raadplegen en uitleg verkrijgen. De uitzonderingen, de documenten die niet raadpleegbaar zijn worden vastgelegd in wetten de decreten.
De praktische regeling verschilt voor de Vlaamse gemeenschap, België en het Brussels Hoofdstedelijk gewest, de gemeenschappelijk gemeenschapscommissie, de Franstalige gemeenschap en het Waalse gewest en Duitstalige gemeenschap. Ook alles die te maken heeft met milieurecht kent een aparte regeling. De hoofdlijnen blijven wel voor ieder beleidsniveau hetzelfde.
Inhoud |
Inzagerecht – Vlaamse gemeenschap
Het Vlaams openbaarheidsdecreet van 26 maart 2004 is van toepassing op de Vlaamse overheidsdiensten én instellingen. Bovendien valt ook de gemeente, OCMW en provincie onder deze regeling.
Hoe ga je praktisch te werk?
Een aanvraag voor inzage, afschrift en/of uitleg doe je altijd schriftelijk: per (gewone) brief, fax of e-mail. Of je overhandigt de aanvraag persoonlijk. Je vermeldt zo duidelijk mogelijk het onderwerp (indien mogelijk zelfs de bestuursdocumenten in kwestie) en de vorm waarin je de informatie bij voorkeur wil ontvangen. Vergeet je naam en adres niet. Je moet alleen 'een belang aantonen' wanneer je informatie zoekt van persoonlijke aard. Deze verplichting is niet van tel wanneer het over milieu-informatie gaat.
Bezorg de aanvraag aan de juiste overheidsdienst of aan de communicatieambtenaar van die overheid. Wanneer de gezochte documenten daar niet aanwezig zijn, wordt jouw vraag doorgestuurd naar de juiste instantie en krijg je daarvan een bericht. Eenmaal bij de juiste dienst beland wordt jouw aanvraag onmiddellijk genoteerd in een register, met vermelding van datum van ontvangst. Op de webstek www.wobbing.be vind je een standaardformulier om overheidsdocumenten aan te vragen.
Antwoordtermijnen
De aanvraag wordt binnen de 15 kalenderdagen na registratie beantwoord: de beslissing is positief of (gedeeltelijk) negatief. Wanneer de gevraagde informatie moeilijk op korte tijd kan verzameld worden of wanneer de toetsing aan de uitzonderingsgronden een langere termijn vereist is een verlenging met 15 dagen mogelijk. Is de aanvraag onredelijk, of te algemeen geformuleerd? Dan begint een nieuwe termijn van 15 dagen te lopen vanaf het moment dat de aanvrager zijn aanvraag gespecificeerd of vervolledigd heeft.
Uitvoeringstermijnen
Een (gedeeltelijk) positieve beslissing wordt binnen de 30 dagen uitgevoerd: de documenten worden bezorgd en/of een afspraak wordt gemaakt om de stukken in te kijken. Wanneer de antwoordtermijn met 15 dagen werd verlengd (zie hoger), wordt de (gedeeltelijk) positieve beslissing binnen de 45 dagen uitgevoerd.
Wat kan ik doen als het gemeentebestuur mijn verzoek tot inzage afwijst?
Je kan in beroep gaan tegen een weigering. Het openbaarheidsprincipe betekent immers dat openbaarheid de norm en beslotenheid de uitzondering is geworden. Toch is het inzagerecht zeker niet absoluut. Zo bestaan juridische uitzonderingen om bvb. de privacy, auteursrechten of de nationale veiligheid te beschermen.
Beroepstermijn
Ben je niet overtuigd door de argumenten om de inzage te weigeren, dan kan je terecht bij de "beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur". Die is samengesteld uit deskundige ambtenaren van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Het beroep moet schriftelijk, per fax of per e-mail worden ingediend. Je hebt 30 kalenderdagen de tijd vanaf de dag na het versturen van de weigering, of 30 kalenderdagen vanaf de dag na het verstrijken van de uitvoeringstermijn (30-45 dagen na registratie)
Het secretariaat van de beroepsinstantie is gevestigd bij de administratie Kanselarij en Voorlichting (Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap). Alle briefwisseling en communicatie met de beroepsinstantie wordt gericht aan het adres van het secretariaat (Boudewijngebouw, Boudewijnlaan 30, 1000 Brussel).