Keuze-enquête
Uit Participatiewiki
Tekst overgenomen uit: Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).
Inhoud |
Participatieniveau = consulteren + adviseren + beslissen
Omschrijving
Een keuze-enquête is een survey onder de kiesgerechtigde populatie over een bepaald onderwerp, waar voor ieder alternatief de mogelijke gevolgen worden aangegeven. De techniek kan gebruikt worden als alternatief voor een referendum. Het grote verschil tussen beide is dat de burger/medewerker bij een keuze-enquête kiest voor één van de vele uitgewerkte alternatieven, in tegenstelling tot het referendum waar de ‘ja-neen’ vraag centraal staat. Hierdoor worden bepaalde nadelen die verbonden zijn aan het referendum ondervangen. Het belangrijkste doel van de keuze-enquête is om de beredeneerde mening van de kiesgerechtigde bevolking te achterhalen betreffende een bepaalde beleidskwestie. Deze methode kan beschouwd worden als een consultatie, maar als het belang dat beleidsmakers of organisatie eraan hechten groter wordt kan men ook spreken van adviseren of zelfs meebeslissen.
Sterke punten
- De keuze-enquête biedt een meerwaarde op een gewoon referendum, omdat de keuze wordt uitgebreid tot verschillende alternatieven met elk bepaalde gevolgen en er dus niet uitsluitend een ‘ja-neen’ antwoord gegeven moet worden.
- De kiezer krijgt de kans om een meer afgewogen oordeel te vormen, omdat bij elke keuze wordt aangegeven wat de waarschijnlijke gevolgen zijn.
Zwakke punten
- Aangezien deelname wordt bepaald door zelfselectie bestaat het risico dat de resultaten niet representatief zijn voor de totale kiesgerechtigde populatie.
- Het formuleren van alternatieven is een gevoelige kwestie. Daarom kan dit best gebeuren door een onafhankelijke projectgroep.
- Het inzichtelijk maken van de gevolgen van elke keuze en de kans op eventuele onvoorziene gevolgen vergt veel tijd en inspanning. Bovendien kan men nooit met zekerheid zeggen waartoe de keuze voor één specifiek alternatief zal leiden.
- Deelname aan een keuze-enquête vergt meer vaardigheden van de burger/medewerker dan een referendum. De onderlinge verschillen tussen de alternatieven zijn immers niet altijd groot, zodat het afwegingsproces niet eenvoudig is.
- Dit is een erg individugerichte benadering van participatie, zodat er niet of nauwelijks dialoog of overleg ontstaat.
Tips bij gebruik
- Creëer duidelijkheid over de geldigheid van de uitslag van een keuze-enquête. Moet een alternatief bijvoorbeeld de meerderheid van de stemmen krijgen om een beslissing te nemen of kiest men gewoon voor het alternatief met het hoogste aantal stemmen?
- De bereidheid om te gaan ‘stemmen’ wordt in grote mate bepaald door de impact van de resultaten op de besluitvorming. Om mensen te motiveren tot deelname houdt men bij voorkeur dus veel rekening met de uitslag.
- Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.
Bereik
Deze methode richt zich op de totale (kiesgerechtigde) populatie.
Kostprijs
De kostprijs is vrij hoog en bestaat uit kosten voor de organisatie van de stemming, de campagne door voor– en tegenstanders die op voorhand gevoerd wordt en de bekendmaking van de keuze-enquête.