Open Overheid

Uit Participatiewiki

Het streven naar een transparante overheid die gedragen wordt door de burger is een oud streven. Alle EU-landen kennen een wet op openbaarheid van bestuur^[1] en de meeste landen bieden aan burgers diverse mogelijkheden om een actieve bijdrage te leveren aan het beleid. Maar sinds de Open Government directive van de Obama-regering krijgt het begrip een nieuwe invulling.

Inhoud 1 De Open Government directive[2] 2 Drijfveren om een openoverheid-beleid te voeren: 3 Vergelijkend onderzoek[5] 4 referenties

De Open Government directive^[2]

Het beleid van de Obama-regering is opgebouwd rond drie pijlers.

1. Transparantie: Het bevorderen van de controleerbaarheid van de overheid en het geven van informatie over wat de regering doet. Het gaat hierbij in het bijzonder om het vrijgeven en benutten van overheidsdata in een bruikbaar en toegankelijk formaat.
2. Participatie: burgers mogelijkheden bieden om deel te nemen aan het beleidsproces.
3. Samenwerking: het inzetten van innovatieve instrumenten, methoden en systemen om de samenwerking tussen overheden en burgers te bevorderen.

Heel concreet ligt de focus op open data en het inzetten van web 2.0. toepassingen om de participatie van burgers in de beleidsprocessen sterker te maken.

Op het centraal open data portaal data.gov kunnen wakkere burgers alle data van de overheid raadplegen en creatieve geesten kunnen meteen aan de slag om mashups te maken en nieuwe interessante informatie de wereld in sturen. Een ander opvallend initiatief is een overzicht van de overheidsuitgaven via een gebruikvriendelijk website^[3].

Participatie via web 2.0. toepassingen is voortaan voor ieder beleidsdomein de norm. De verschillende beleidsdomeinen maken regelmatig hun uitdagingen bekend aan het grote publiek die vervolgens oplossingen of bijkomende uitdagingen kunnen suggereren^[4].

Drijfveren om een openoverheid-beleid te voeren:

Er zijn verschillende drijfveren te bedenken, maar de basismotivatie om werk te maken van een open overheid-beleid is tweeledig. De kenniseconomie wordt gestimuleerd en er is een substantiële verdieping mogelijk van de democratie door burgers efficiënter en effectiever bij het beleid te betrekken.

Vergelijkend onderzoek^[5]

De onderzoeksorganisatie TNO maakte in opdracht van het Nederlandse Ministerie van Binnenlandse zaken een overzicht van ervaringen en concrete invullingen van het begrip open overheid bij zes landen. Op basis van deze vergelijking doen ze twaalf aanbevelingen aan de Nederlandse overheid.

Twaalf aanbevelingen:

1. Het installeren van een centrale, open data portal moet inzichtelijk maken welke open data beschikbaar zijn, welke kwaliteit de data hebben en hoe deze worden gebruikt.
2. De positieve en negatieve effecten van 'Open Overheid'-beleid dient geëvalueerd te worden, zodat er een duidelijke business case gemaakt kan worden.
3. Biedt open data actief aan talentvolle studenten en sociale ondernemers om educatie en innovatie te stimuleren.
4. Open data en e-participatie vallen beide onder de noemer van Open Overheid, maar dienen apart benaderd te worden met eigen beleid, doelstellingen en instrumenten.
5. Vergroot het bereik van Open Overheid door aan te sluiten bij de leefwereld van de burgers, bijvoorbeeld problemen in de buurt in plaats van wetteksten.
6. Actie is belangrijker dan beleidsdocumenten: focus op het stimuleren van open data en participatie in plaats van het opstellen van restrictieve organisatielijnen.
7. Er zijn 'Open Overheid'-voortrekkers nodig op landelijk en lokaal niveau om de ontwikkeling van beleid en activiteit te stimuleren.
8. Schep realistische verwachtingen en houdt burgers op de hoogte van wat er met hun input bij 'Open Overheid'-initiatieven gebeurt.
9. De overheid dient de kansen van Open Overheid voor technologisch leiderschap (bijvoorbeeld Semantisch web) en innovatie te benutten.
10. Stimuleer een meer open cultuur binnen de overheid.
11. Het juridische kader en toezicht op naleving dienen aangepast te worden om open data te stimuleren.
12. De overheid dient kansen te benutten om met 'Open Overheid'-beleid effectiever en efficiënter publieke diensten te verlenen. Binnen de Vlaamse overheid wordt er door Openoverheid.nu werk gemaakt van gelijkaardige initiatieven.

referenties

1. ↑ www.wobbing.eu
2. ↑ http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/omb/assets/memoranda_2010/m10-06.pdf
3. ↑ www.usaspending.gov
4. ↑ http://challenge.gov/
5. ↑ http://www.tno.nl/content.cfm?context=thema&content=inno_publicatie&laag1=897&laag2=918&laag3=1&item_id=784