Samen beleid maken
Uit Participatiewiki
Samen beleid maken
Gemeentebesturen nemen allerlei initiatieven om de burger en zijn verenigingen bij het lokale beleid te betrekken. Ze informeren de burger over het beleid, ze raadplegen hem en ze geven hem tot op zekere hoogte inspraak.
Dat loont. Als het gemeentebestuur zijn beleidsopties toetst aan de wensen en verwachtingen van de bevolking, wint het bestuur aan legitimiteit. Beslissingen van de gemeente zijn meer gedragen door de bevolking. Het beleid wordt efficiënter.
Etnisch-culturele minderheden betrekken
Hoe betrek je als lokale overheid zoveel mogelijk burgers bij het beleid? Is er een specifieke aanpak nodig om ook de allochtone burger te bereiken? Over die vraag bogen het Vlaams Minderhedencentrum, integratiecentra en integratiediensten zich in een cursus Samen beleid maken in 2005.
De conclusie: een integratieraad, het klassieke middel om etnisch-culturele minderheden inspraak te geven, volstaat niet. De adviesraden ligt sowieso al hoog voor veel burgers. En dat geldt zeker voor etnisch-culturele minderheden.
Gemeenten zullen dus andere wegen moeten bewandelen. Een standaardoplossing is er niet. De bevolking wordt steeds diverser. Maatwerk wordt onvermijdelijk, als gemeenten zoveel mogelijk verschillende groepen aan het beleid willen laten participeren.
Enkele vuistregels
De doelgroep waarvoor je werkt, beïnvloedt je manier van werken. Maar de visie en het kader waarvan je vertrekt, zijn niet specifiek; Ze gelden voor iedereen. Hieronder geven we enkele vuistregels.
- Duidelijk definiëren hoever participatie gaat
Gemeentebesturen moeten duidelijk definiëren hoever ze de burger, willen laten participeren. En ze moeten dat duidelijk meedelen aan de burgers die ze betrekken.
Inspraak en participatie kennen veel vormen en gradaties. De overheid kan de burger:
- infomeren
- consulteren: om zijn mening vragen, bijvoorbeeld op een hoorzitting
- laten adviseren, bijvoorbeeld via een adviesraad
- mee laten beslissen
Bijvoorbeeld: als een gemeente een hoorzitting organiseert over de inplanting van een woonwagenterrein, moet ze aan de deelnemers duidelijk vertellen in hoeverre ze met hun opmerkingen rekening zal houden.
- Niet altijd dezelfde burgers laten participeren
Een lokaal bestuur kan burgers laten deelnemen aan de verschillende fasen van het beleidsproces: de probleemdefinitie, de beleidsvorming, de beleidsuitvoering en de beleidsevaluatie. Maar het hoeven niet altijd dezelfde mensen te zijn die aan de verschillende fasen participeren.
De stad Lier bijvoorbeeld betrekt de burger bij het diversiteitsbeleid via een diversiteitsforum. Een kerngroep plant de activiteiten. Er zijn open debatavonden en thematische werkgroepen, die aanbevelingen formuleren voor het beleid. Bij die verschilllende bijeenkomsten zijn telkens weer andere mensen betrokken.
- Samen beleid maken is tweerichtingsverkeer
Burgers betrekken bij het beleid van de overheid is nodig. Maar het beleid betrekken bij initiatieven van burgers is ook belangrijk. Burgers zetten soms interessante initiatieven op, waar het beleid kan op inspelen.
Stel dat studenten van allochtone origine op eigen initiatief huiswerkbegeleiding organiseren voor kinderen van de lagere school. Dan kan een gemeente het initiatief ondersteunen door lokalen van de gemeenteschool ter beschikking te stellen.
- Creativiteit loont
Er zijn, naast een adviesraad, allerlei manieren om burgers te betrekken. Sommige gemeenten gemeenten kiezen resoluut voor een nieuwe aanpak. Zo schafte de stad Gent de integratieraad af. Het interactieve project Agora kwam in de plaats. De stad Lier richtte een diversiteitsforum op.
- Samen beleid maken heeft zijn grenzen
Participatie-initiatieven mogen niet verder gaan dan de overheid of de burgers zelf willen. Burgers willen vaak alleen maar geïnformeerd worden over het beleid. Andere keren adviseren ze graag het beleid. En soms gaat hun engagement nog verder en willen ze mee het beleid uitstippelen.
In juni 2005 verscheen een themanummer van Divers rond beleidsparticipatie onder de titel 'Samen beleid maken'.
In dit nummer vind je:
- een visieartikel
- beschrijvingen van leerrijke praktijken
- een kijk van vertegenwoordigers van het allochtoon middenveld op beleidsparticipatie.
Lees meer over dit nummer van Divers: www.vmc.be/toolbox
Bron: Vlaams Minderhedencentrum, www.vmc.be