Soorten open vragen
Uit Participatiewiki
Deze bijdrage is een uitbreiding op de bijdrage over Vragen stellen als kerncompetentie in participatieprocessen.
De opsomming hieronder van soorten open vragen is uiteraard nog niet volledig, maar wel al zeer indicatief voor de vele mogelijkheden die we als procesbegeleider hebben om vragend aan de slag te gaan en te blijven.
Inhoud |
Verdieping naar zin en doel
- Waarom stel je deze vraag?
- Wat zou jij in deze situatie doen?
- Waarom is het goed om dat te doen?
- Wat is jouw conclusie?
- Wat geeft voor jou de doorslag?
- Waar komt dit vandaan?
- Waarom is dit belangrijk?
- Waarom ga je hierop door?
Let op bij het stellen van waarom vragen. De vragensteller stelt zich dan (vaak onbewust), boven de ander. Ze schept een sociaal ongelijkwaardige situatie en maakt die situatie onbespreekbaar (double bind). Bij een waarom-vraag speelt op de achtergrond altijd een vraag naar verantwoording van gedrag. Je kan wel beginnen met jezelf een waarom vraag te stellen en dan je vraag te herformuleren naar "wat maakt dat...", "Hoe kom je op,...", "Ik krijg de indruk dat..., wat denk jij?", "Op welke wijze ..." etc. Zie bijgaand citaat. “Het gebeurt vaak dat we ons pas bewust worden van de belangrijke feiten als we de ‘waarom’ vraag onderdrukken en dan leiden deze feiten ons in de loop van onze onderzoekingen naar het antwoord.” ~ Ludwig Wittgenstein
Vragen naar analyse, procedure en strategie
- Wat is hier aan de hand?
- Wat levert dat op?
- Wat wil je daarmee bereiken?
- Wat zijn de na- of voordelen daarvan?
- Wat ga je doen?
- Moeten we het hier nog langer over hebben?
- Wat heeft het gesprek tot nog toe opgeleverd?
- Wat gaan we nu bespreken?
- Wat kunnen we nu bespreken?
- Waar wil je naartoe?
Vragen naar gevoel en interactie
- Waar stoor jij je aan?
- Wat irriteert jou?
- Is er een meningsverschil?
- Hoe voel je je hierbij?
- Wat zit er niet goed?
- Hoe vind je het gaan?
- Wat voelt er goed aan?
Vragen naar verduidelijking
- Wat bedoel je?
- Hoe moet ik mij dat voorstellen?
- Kun je dat nog een keer uitleggen?
- Kun je daar een voorbeeld van geven?
- Wat heeft dat ermee te maken?
- Is dat iets anders dan wat ik zei?
- Waar hebben we het nu over?
- Op welke vraag geef je nu een antwoord?
- Heb je nu een antwoord op jouw vraag?
- Aan wie vraag je dat?
Oplossingsgerichte vragen
- Wat wilt u minimaal bereiken?
- Wat wilt u maximaal bereiken?
- Wat wilt u anders als gevolg van de gesprekken hier?
- Wat zou er beter gaan als het probleem is opgelost?
- Wat zou een goed resultaat voor u zijn?
- Hoe zou dat goed voor u zijn?
- Wat zal er anders in uw leven zijn?
- Hoe zou die verandering een verschil voor u maken?
- Welke manieren zijn er (nog meer ) om uw doel te bereiken?
Veel informatie over de oplossingsgerichte benadering vind je terug in het basiswerk van Banninck [1].
Voor het online verkennen van de wereld van de oplossingsgericht benadering is de blog van het Netwerk voor oplossingsgericht adviseren en managen een goed vertrekpunt.
Schaalvragen
- Met betrekking tot ….: welke score geef je op een schaal van 0 tot 10?
- Wat maakt dat je toch de score X hebt gegeven en bijvoorbeeld niet één X min 1?
- Hoe ziet de situatie eruit wanneer je een X plus 1 zou toekennen? En wat kun je nog vertellen over die X+1 situatie?
- Wat moet er gebeuren om in de X+1 situatie terecht te komen?
- Op welke manier kunt je daartoe bijdragen?
Meer informatie over het gebruik van schaalvragen vind je o.m. op de blogspot van Coert Visser
Wondervragen
- Stel dat u vannacht slaapt en er gebeurt een wonder. Het wonder is dat de problemen waarvoor u hier komt (voldoende) zijn opgelost, maar u wist het niet want u sliep. Waaraan zou u morgenochtend het eerst merken dat er een wonder is gebeurd?… En wat nog meer?... En wat nog meer?
- (Bij een irreëel wonder): Dat zou inderdaad een heel groot wonder zijn. Als u het wonder kleiner en haalbaar zou maken, hoe zou het er dan uit kunnen zien?
- Wie zou na u het eerst merken dat het wonder is gebeurd?
- Wat zou de (belangrijke) ander zeggen als hij zou moeten uitleggen op wat voor manier u de ochtend na het wonder anders zult zijn?
- Welk beeld zou u schetsen (videobeschrijving) van hoe de dag na het wonder eruit zou zien?
- Stel dat u een scène zou kiezen, een soort foto van hete moment waarop het wonder is gebeurd, welke foto zou u dan kiezen?
Bronnen
Dit overzicht met vragen vertrekt van de expertise opgebouwd in de trainingen 'Vragend werken met groepen' en 'Oplossingsgericht begeleiden' van Stichting Lodewijk de Raet. Voor meer informatie over deze trainingen mag u al altijd contact opnemen. Dat kan via info@de-raet.be.
Goede vetrekpunten voor het online verkennen van de wereld van de oplossingsgericht benadering
- de website van Ilfaro
- de blog van het Netwerk voor oplossingsgericht adviseren en managen.
Referentie:
- ↑ Banninck . F. (2006). Oplossingsgerichte vragen. Handboek oplossingsgerichte gespreksvoering. Amsterdam: Peason.