Zoekconferentie

Uit Participatiewiki

Tekst overgenomen uit:

• Van der Zouwen , T. (2005). Gebruik van large scale intervention methoden. www.largescaleinterverntions.com/toolbox (geraadpleegd op 1/4/2011).
• Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).

Inhoud 1 Participatieniveau = consulteren + cocreëren 2 Omschrijving 3 Sterke punten 4 Zwakke punten 5 Tips bij gebruik 6 Bereik 7 Kostprijs

Participatieniveau = consulteren + cocreëren

Omschrijving

Het doel van een zoekconferentie is om een beeld te creëren van een wenselijke en bereikbare toekomst, alsook de ontwikkeling van een strategisch plan en/of van actieplannen. De zoekconferentie kan dus gebruikt worden als onderdeel van een transformatieproces, van een strategische planning en van beleidsvorming. Zoekconferenties zijn ook nuttig bij

• de creatie van nieuwe organisatievormen die om kunnen gaan met dringende of verwaarloosde zaken;
• het rationaliseren van belangrijke conflicten in een strategische context;
• bij het anticiperen en reageren op impactvolle ontwikkelingen;
• bij het zoeken naar een of meerdere thema’s voor professionalisering of onderzoek.

Sterke punten

• Omdat er op voorhand geen vaste probleemdefiniëring is, worden burgers/medewerkers zeer vroeg betrokken in het beleidsproces. Hierdoor hebben ze de vrijheid om eigen perspectieven en ervaringen aan bod te laten komen.
• Er worden onmiddellijk concrete acties geformuleerd voor de implementatie van de aanbevelingen. Dit doet de uitvoerbaarheid van de voorgestelde maatregelen toenemen.
• Men bekomt (idealiter) een gemeenschappelijke visie en gezamenlijke doelstellingen.
• Men tracht zowel wenselijke als haalbare objectieven te formuleren.
• Dit instrument kan gebruikt worden bij uiteenlopende beleidskwesties, maar is vooral geschikt voor ongestructureerde en complexe problemen waarbij meerdere stakeholders betrokken zijn.
• Men richt zich op de lange termijn, wat de duurzaamheid van beslissingen ten goede komt.
• Zoekconferenties zetten ‘het hele systeem in één kamer’: iedereen die belang heeft in de beleidsagenda wordt uitgenodigd, terwijl deze personen elkaar gewoonlijk niet ontmoeten.
• Men kan de standvastigheid en flexibiliteit van een beleid toetsen door zich de vraag te stellen of het nog zal standhouden in de toekomst.
• Deze techniek is ook geschikt om MBB’s bij het beleid te betrekken. door het scheppen van verschillende scenario’s wordt de toekomst voor hen minder onzeker en bedreigend, maar net vatbaar omdat ze zelf een motor voor verandering zijn. Indien men deze groepen wil betrekken duurt het proces bij voorkeur langer, zodat men de deelnemers de nodige tijd kan geven om – vertrekkende van hun concrete ervaringen – te komen tot enkele wenselijke scenario’s.

Zwakke punten

• Het is niet eenvoudig om tot een consensus te komen. Conflicten en verschillen worden dus niet steeds opgelost.
• Bij gebrek aan goede begeleiding van het proces kan het resulteren in onrealistische verwachtingen en onhaalbare doelstellingen.
• Indien er geen professionele moderator is, bestaat het risico dat niet alle standpunten aan bod komen.

Tips bij gebruik

• Zorg ervoor dat alle belangrijke stakeholders aanwezig zijn, zodat zoveel mogelijk perspectieven aan bod kunnen komen en men rekening kan houden met de verschillende belangen in de samenleving.
• Professionele ondersteuning door een bekwame moderator is een succesvoorwaarde. Hij/zij beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich een groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer 'Inspirerend faciliteren van participatie'.
• Besteed in de voorbereiding vooral veel tijd aan het rekruteren van de deelnemers om een zo gevarieerd en ‘volledig’ mogelijke groep te bekomen.
• Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.

Bereik

• Relatief beperkte groep specifieke stakeholders, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties of belanghebbende personen (20 à 65) die erg betrokken zijn bij het thema, maar niet behoren tot de groep van experts.
• Deze techniek is ook geschikt om groepen met minder behartigde belangen te betrekken bij het beleid.

Kostprijs

De kostprijs is vooral afhankelijk van het aantal deelnemers en de opzet (bv. huur van locatie, eventuele financiële tegemoetkoming voor moderator, data-analyse en rapportage). Als de opzet erg groot is, vergt het veel financiële middelen en inzet, maar het is een techniek die bij complexe problemen kostenefficiënter is dan maanden– of jarenlang debat.